Wanneer je een octrooi wilt aanvragen, staat je meteen een keuze te wachten: waar ga je dat doen? Beginnen met een Belgische octrooiaanvraag of toch liever meteen een Europese octrooiaanvraag? Beide octrooiprocedures hebben zo hun voor- en nadelen. In deze blog leg ik uit wat de belangrijkste verschillen zijn, en waar ze juist op elkaar lijken.
1. Toetsing
Het grootste verschil is de toetsing. België werkt met een registratiesysteem. Dit betekent dat je in België altijd een octrooi krijgt, omdat er geen inhoudelijke toetsing is. Je krijgt wel een kwalitatief nieuwheidsrapport met schriftelijke opinie opgesteld door het Europees Octrooibureau (EPO). De Belgische octrooiaanvraag wordt daarbij beoordeeld op de octrooieerbaarheidsvereisten, waaronder nieuwheid en inventiviteit. Deze beoordeling is slechts een opinie en heeft geen invloed op de beslissing om een octrooi te verlenen. Dus zelfs met een negatief nieuwheidsrapport krijg je in België een octrooi.
Bij een Europese octrooiaanvraag vindt wel een inhoudelijke toetsing plaats door de examiner van het EPO. Als je een nieuwheidsrapport ontvangt met een negatieve beoordeling, moet je als aanvrager in discussie treden met de examiner om de aanvraag te verdedigen of aanpassen om het octrooi verleend te verkrijgen.
2. Doorlooptijd
Het verschil in toetsing zorgt ook voor een verschil in doorlooptijd. In België krijg je doorgaans ongeveer 18 maanden na indiening een octrooi. Het is daarnaast mogelijk om de verlening in België te versnellen, mits je daar expliciet om verzoekt en alle vereiste formaliteiten correct zijn vervuld. In Europa duurt het gemiddeld drie tot vijf jaar voordat je een Europees octrooi hebt.
3. Territoriale dekking
Een Belgisch octrooi biedt logischerwijs alleen bescherming in België. Bij een Europees octrooi zijn er na verlening twee opties. Je kunt ervoor kiezen om het octrooi te valideren in de gewenste landen die zijn aangesloten bij het Europees Octrooiverdrag. Dit houdt in dat je het octrooi in elk land afzonderlijk valideert. De tweede optie is een unitair octrooi waarmee je meteen bescherming krijgt in alle 18 landen die momenteel deelnemen aan dit systeem. Het is ook mogelijk om beide opties te combineren, bijvoorbeeld door een unitair octrooi te kiezen en het octrooi daarnaast apart te valideren in het Verenigd Koninkrijk.
4. Kosten
De indieningskosten en bijhorende taksen voor een Belgische aanvraag liggen een stuk lager dan voor een Europese aanvraag. De officiële taksen voor een Belgische aanvraag liggen rond de €350, terwijl de verplichte officiële taksen voor een Europese aanvraag vaak rond de €4.000- €4.500 liggen. Dit verschil wordt verder vergroot doordat de Europese verleningsprocedure inhoudt dat het Europese Octrooibureau een toetsing uitvoert.
Naast de indieningskosten zijn er ook jaarlijkse instandhoudingskosten. In België zijn deze relatief laag, terwijl ze voor een Europees octrooi, afhankelijk van het aantal landen waar validatie wordt aangevraagd, aanzienlijk hoger kunnen zijn. In ruil voor deze hogere kosten biedt het Europese octrooi een ruimere territoriale bescherming in de deelnemende landen.
5. Taalvereisten
Bij een Europese octrooiaanvraag mag je kiezen of je dit in het Engels, Frans of Duits doet. In België is het complexer. Particulieren kunnen kiezen tussen Nederlands, Frans en Duits. Rechtspersonen zijn gebonden aan waar de hoofdzetel is. Welke taal je gebruikt hangt ervan af waar je hoofdzetel zich bevindt.
Groot voordeel van een Belgisch octrooi
Misschien lijkt tot nu toe het Europese octrooi interessanter. Toch heeft het veel voordelen om in België te beginnen met een octrooiaanvraag. Een van die voordelen is dat je na zo’n acht maanden een heel kwalitatief nieuwheidsrapport van het EPO krijgt, waarin is gekeken naar nieuwheid en inventiviteit van je innovatie. Dit geeft een goede indicatie van de slaagkansen wanneer je kiest voor een Europese vervolgoctrooiaanvraag. Een waardevolle proefballon om daarna je vervolgstrategie te kiezen, zonder dat je al veel kosten maakt.
Start met een Belgisch octrooi
Het merendeel van mijn opdrachtgevers start met een Belgische aanvraag. En dat is ook vaak ons advies. Wanneer ze weten dat ze daarna verder willen met aanvragen in andere landen, dan maakt het niet zoveel uit waar de eerste aanvraag gedaan wordt. Het gaat dan vooral om de indieningsdatum. Die datum is belangrijk, omdat iedereen die na deze datum met jouw idee komt, te laat is. Na een jaar kun je dan beslissen om uit te breiden, bijvoorbeeld naar Europa of internationaal.
Samengevat nog de voordelen van starten in België:
• De indieningskosten liggen lager.
• Je krijgt snel een octrooi (doorgaans na 18 maanden).
• Je krijgt een kwalitatief nieuwheidsrapport van het EPO.
• Je hebt tijd om verder te ontwikkelen en je markt te bekijken.
Alleen in België
Starten met België betekent dus niet dat het daar eindigt. Over het algemeen is het pas het begin. In hele specifieke situaties kiezen bedrijven voor alleen een octrooi in België. Bijvoorbeeld voor een belastingvoordeel. Ook voor marketingdoeleinden kan een octrooi interessant zijn: je kunt dan communiceren dat je product geoctrooieerd is.
Advies nodig over je octrooistrategie?
De keuze tussen een Belgisch of Europees octrooi hangt af van je specifieke situatie en octrooistrategie. Wil je weten wat welke aanpak voor jouw innovatie werkt? Neem dan contact met me op. Ik adviseer je graag.
